فتق و بیرون زدگی دیسک کمر یکی از آسیب های جدی و تقریبا شایع ستون فقرات است که با کمردرد شدید و ناتوان کننده مشخص می شود.
این بیماری ممکن است در اثر وارد شدن ضربه شدید به مهره ها و حمل اجسام سنگین بطور ناگهانی رخ دهد و یا ممکمن است در اثر روند افزایش سن که با ریسک تخریب و آسیب دیدگی مهره ها همراه است رخ دهد.
در این وضعیت بخش مرکزی دیسک یا هسته دیسک از قسمت بیرونی آن خارج و سبب وارد شدن فشار به ریشه های عصبی نخاعی می شود.
دیسک بین مهرهای که حاوی ماده ژلاتینی مانند است به صورت بالشتکی بین دو مهره قرار دارد و به جذب شوک های وارده به ستون مهره ها و جلوگیری از آسیب دیدگی مهره ها کمک زیادی می کند.
بیرون زدگی این ماده ژلاتینی مانند بین مهره های کمری با نام فتق یا بیرون زدگی دیسک کمر و در بین عموم مردم با نام دیسک کمر شناخته می شود.
بیرون زدگی دیسک کمر سبب بروز کمردرد مزمن و گاها بقدری شدید می شود که فرد را خانه نشین می کند و سبب بروز اختلال در زندگی طبیعی فرد می شود.
علائم بیرون زدگی دیسک کمر
علائم این عارضه بسته به شدت آسیب وارده به مهره و فشاری که به اعصاب اطراف وارد می کند متفاوت است که شایع ترین آن ها عبارتند از :
- کمردرد و تشدید آن با حرکت و یا حتی عطسه و سرفه
- التهاب مهره ها
- ناتوانی در خم و راست کردن کمر به دلیل درد
- انتشار درد به اندام های تحتانی
- ضعف و بی حسی اندام های تحتانی که در نتیجه وارد شدن فشار به اعصاب نخاعی و درگیری آن ها رخ می دهد.
- گزگز کردن کمر و اندام های تحتانی
- کاهش قدرت و حس اندام های تحتانی
- اختلال در دفع ادرار و مدفوع در موارد حاد و پیشرفته بیماری
- لنگیدن حین راه رفتن و ناتوانی در راه رفتن به مدت طولانی در موارد حاد
دلایل بیرون زدگی دیسک کمر
- کشیدگی و پیچ خوردگی کمر
- وارد شدن فشار زیاد به کمر در اثر ضربه شدید یا حمل اجسام سنگین
- کاهش آب دیسک در اثر افزایش سن
- ساییدگی تدریجی و پارگی خود به خود در افرادی که بطور طولانی مدت می نشینند.
- اضافه وزن و داشتن شکم بزرگ نیز ریسک ابتلا به این عارضه را افزایش می دهد.
درمان بیرون زدگی دیسک کمر
پزشک متخصص برای تشخیص دقیق بیرون زدگی دیسک کمر ، تعیین محل و شدت آن از روش هایی همچون رادیوگرافی، سی تی اسکن، ام آرآی و میلوگرافی استفاده می کند و بر اساس نتایج بدست آمده مناسب ترین و موثرترین راهکار درمانی را پیشنهاد می دهد.
خوشبختانه در اغلب موراد درمان غیر جراحی شامل استراحت و فیزیوتراپی شرایط بیمار را بهبود بخشیده و نیازی به انجام اعمال جراحی پرهزینه و پرعارضه نیست.
اولین گام در بهبود علائم دیسک کمر استراحت برای کاهش فشار وارده به مهره ها است.
درمان دارویی نیز استفاده از داروهای مسکن و در موارد شدید داروهای استروئیدی تزریقی است.
فیزیوتراپی و حرکات اصلاحی بهترین و موثرترین درمان بیرون زدگی دیسک کمر است.
فیزیوتراپیست از مدالیته های تمرین درمانی ، لیزر تراپی و منوال تراپی برای کمک به درمان این عارضه استفاده می کند.
فیزیوتراپیست همچنین آموزش هایی در زمینه راه رفتن و فعالیت برای کاهش فشار وارده به ستون فقرات به بیمار می کند.
در صورتی که فیزیوتراپی و سایر راهکارها نتوانند کمکی به بهبود شرایط بیمار بکنند جراحی انجام می گیرد.

[…] فتق دیسک کمر […]